header-ps1

ΓΡΑΜΜΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 2810390708

Η επίδραση της κοινωνικο- οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία είναι αξιοσημείωτη. Η εργασιακή ανασφάλεια, η ανεργία,  η υπερχρέωση και η στεγαστική αβεβαιότητα αποτελούν ενδεικτικές καταστάσεις της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας, που συντελούν στην ενίσχυση ενός γενικευμένου αισθήματος  ανασφάλειας, αβοηθησίας και αβεβαιότητας. Εν μέσω τέτοιων περιόδων έχει παρατηρηθεί το εξής «παράδοξο»: Ενώ οι απαιτήσεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας αυξάνονται, εξαιτίας των περικοπών στις κοινωνικές δαπάνες, η παροχή τους μειώνεται. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι τηλεφωνικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας συχνά καλούνται να καλύψουν αυτό το κενό, η απήχηση των οποίων είναι ευρεία κυρίως λόγω του χαμηλού τους κόστους, της εύκολης πρόσβασης καθώς και της διασφάλισης της ανωνυμίας. Η τηλεφωνική συνομιλία λοιπόν, λειτουργεί αφενός ως μέσο αποφόρτισης εντάσεων και αφετέρου ως κανάλι διοχέτευσης επιστημονικά έγκυρων πληροφοριών σχετικά με ζητήματα που άπτονται της ψυχικής υγείας με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ψυχοπαθολογίας που πιθανόν να αναδύεται.
 
Λαμβάνοντας υπόψιν τα προαναφερθέντα και διαπιστώνοντας την έλλειψη τέτοιου είδους υπηρεσιών στην τοπική κοινωνίας της Κρήτης, η Ο.Ε.Β.Ε.Ν.Η προέβη το 2012 στην σύσταση της Γραμμής Ψυχολογικής Υποστήριξης (2810-390708). Παρά το γεγονός πως ο αρχικός σχεδιασμός της Γραμμής αφορούσε στα μέλη της ομοσπονδίας και στις οικογένειες αυτών, στα χρόνια λειτουργίας της υπηρεσίας, αναδείχθηκε η ανάγκη εξυπηρέτησης αιτούντων υποστήριξης τόσο από της ευρύτερη κοινωνίας της Κρήτης, όσο και από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο.
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00 – 14:00, με αστική χρέωση από σταθερά και κινητά. Στελεχώνεται από ψυχολόγο και διασφαλίζεται το απόρρητο των συνομιλιών. 
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης παρέχει: 
  • Ψυχολογική και συναισθηματική στήριξη 
  • Συμβουλευτική
  • Επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφόρηση γύρω από ζητήματα που αφορούν στην ψυχική υγεία και ασθένεια
  • Ενημέρωση και πιθανή παραπομπή σε Δημόσιες Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας για περαιτέρω βοήθεια
Αρχές λειτουργίας της Γραμμής
  • Οι συνομιλίες δεν καταγράφονται και είναι εμπιστευτικές.
  • Δεν ζητείται κανένα άλλο προσωπικό στοιχείο πέρα από εκείνα που είναι απαραίτητα τόσο για την παροχή της κατάλληλης υποστήριξης, όσο και την διεξαγωγής συμπερασμάτων με σκοπό την βελτίωση των υπηρεσιών της Γραμμής
  • Ο χειρισμός των θεμάτων διέπεται πάντα από σεβασμό στην προσωπικότητα, την διαφορετικότητα και στα δικαιώματα του ανθρώπου που καλεί. 
Σε ποιους απευθύνεται;
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης απευθύνεται σε οποιονδήποτε νιώθει την ανάγκη να μιλήσει και να ζητήσει υποστήριξη για ζητήματα ψυχικής υγείας που απασχολούν τον ίδιο ή πρόσωπα του περιβάλλοντός του. 

Επιλόχεια κατάθλιψη και υποστήριξη για τις νέες μητέρες

Αρκετές μητέρες το πρώτο διάστημα αφού αποκτήσουν το μωρό τους, βιώνουν μια έντονη συναισθήματική δυσφορία που τους δυσκολεύει να ανταπεξέλθουν στην καθημερινή φροντίδα του μωρού τους. Μπορεί να νιώθουν εύκολα το αίσθημα της κόπωσης, άγχος, φόβο πως θα μεγαλώσουν το παιδί τους και γενικότερα μια ανησυχία πως θα τα καταφέρουν.Το να αισθάνεται μια μητέρα άγχος και να έχει κακή διάθεση μετά τον τοκετό είναι απόλυτα φυσιολογικό διότι οι ορμονικές αλλαγές που παρουσιάζονται μεταβάλλονται σε πολύ γρήγορο ρυθμό. Αυτό συμβαίνει διότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, αυξάνονται τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη που σχετίζονται με την σύλληψη και την γέννηση. Στις πρώτες 24 ώρες μετά από τον τοκετό, το ποσοστό αυτών των ορμονών μειώνεται γρήγορα, στα κανονικά προ εγκυμοσύνης επίπεδά τους. Αυτή η ταχεία αλλαγή στα επίπεδα των ορμονών, επηρεάζει τα ήδη υπάρχοντα συμπτώματά ( άγχος, ανησυχία) με αποτέλεσμα να μην μπορούν υποχωρήσουν εύκολα και μετά από μερικές εβδομάδες να επιδεινώνονται και η μητέρα να παρουσιάζει την γνωστή με τον όρο «Επιλόχεια Κατάθλιψη». Εξαιτίας της επιλόχειας κατάθλιψης επηρεάζεται σε πολυ ένοντο βαθμό, η σχέση της μητέρας με το παιδί. Η μητέρα αδυνατεί να αναλάβει τη φροντίδα του παιδιού της και παρατηρείται μεγάλη έλλειψη ενδιαφέροντος. Στην περίπτωση αυτή, είναι σημαντικό να απευθυνθεί σε κάποιον ειδικό ώστε με την κατάλληλη θεραπεία και υποστήριξη, σύντομα να ξαναβρεί τον δρόμο προς την ευτυχισμένη μητρότητα.

Τα σημεία και τα συμπτώματα της επιλόχειας κατάθλιψης

Η επιλόχεια κατάθλιψη μπορεί να εκδηλωθεί σύντομα μετά τον τοκετό (σε διάστημα μεταξύ 24 ωρών) εώς και να αναπτυχθεί σταδιακά στην περίοδο αρκετών μηνών( έως 6 μηνών μετά την γέννηση).Μετά τον τοκετό η κατάθλιψη μπορεί να εκδηλωθεί ξαφνικά, αλλά σε ορισμένες γυναίκες, οι πρώτες ενδείξεις εμφανίζονται μέχρι και μήνες αφού έχουν γεννήσει.
Τα συμπτώματα είναι :

  • κακή διάθεση/ έντονη θλίψη
  • έλλειψη ικανοποίησης και ενδιαφέροντος για δραστηριότητες
  • δυσκολίες στον ύπνο
  • υπερβολική κούραση/κόπωση
  • συναισθηματική φόρτιση, άγχος/ανησυχίες
  • υπερβολική μείωση/ αύξηση βάρους
  • μείωση ενεργητικότητας (ατονία)
  • χαμηλή αυτοεκτίμηση
  • μειωμένη συγκέντρωση
  • αυτοκτονικές τάσεις
  • μειωμένο ενδιαφέρον για σεξ
  • πονοκέφαλοι, πόνοι στο στήθος, ταχυπαλμία, μούδιασμα ή ζάλη
  • άρνηση ενασχόλησης με το παιδί ή επιθετικότητα προς αυτό
  • συχνή εναλλάγή συναισθημάτων και ευσυγκινησία χωρίς προφανείς λόγους
  • έμμονες και ανεξήγητες ιδεοληψίες που αφορούν στο βρέφος ή σε θέματα που σχετίζονται με αυτό
  • διαταραχή των διαπροσωπικών σχέσεων της μητέρας
  • αδυναμία ελέγχου και φόβος συναισθημάτων, ότι μπορεί να κάνει κακό στο μωρό, για την ίδια της την υγεία

Αίτια επιλόχειας κατάθλιψης κατά τη διάρκεια μιας εγκυμοσύνης

  • Ιστορικό προηγούμενης κατάθλιψης στην ίδια την μητέρα πριν την εγκυμοσύνη ή κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης (επιλόχεια κατάθλιψη).Προβλήματα προηγούμενης εγκυμοσύνης.
  • Ιστορικό κατάχρησης αλκοόλ ή χρήσης άλλων ουσιών.
  • Η ηλικία. Έχει παρατηρηθεί ότι οι γυναίκες νεαρής ηλικίας είναι πιο ευάλωτες στο να εμφανίσουν επιλόχεια κατάθλιψη.
  • Έλλειψη υποστηρικτικού περιβάλλοντος ( σύζυγος,οικογένεια, φίλοι, συγγενείς)
  • Οικονομικά προβλήματα οικογένειας
  • Συναισθηματικές ανησυχίες, έντονος φόβος και άγχος για την γέννηση του μωρού
  • Διάφορες στρεσσογόνες καταστάσεις στην οικογένεια (χωρισμός, θάνατος, απώλειες)

Πριν την εγκυμοσύνη

  • Διατροφή (αν εργάζεστε να τρώτε συχνά γεύματα)
  • Χαλάρωση και ξεκούραση. Αποφύγετε να κάνετε δουλειές του σπιτιού πού απαιτούν πολύ χρόνο και σας κάνουν να κουράζεστε εύκολα
  • Μοιράστε τα συναισθηματά σας με τον συζυγό σας ή με φιλικά πρόσωπα που εμπιστεύεστε
  • Ασχοληθείτε με δραστηριότητες που σας κάνουν να νιώσετε καλά και σας χαλαρώνουν (ζωγραφική, κολύμβηση, yoga)
  • Συμβουλευτείτε άλλα ζευγάρια που έχουν γίνει γονείς και βιώσαν παρόμοια κατάσταση με εσάς.
  • Συχνοί περίπατοι με τον συζυγός σας ή κάποιες μικρές εκδρομές θα σας βοηθήσουν να ξεφύγετε από την καθημερίνοτητα και την ρουτίνα που ίσως βιώνετε
  • Aν στο παρελθόν είχατε επιλόχεια κατάθλιψη ενημερώστε τον γυναικολόγο ή τον παθολόγο σας, για να σας παραπέμψει σε κάποιον επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Αίτια επιλόχειας κατάθλιψης μετά τον τοκετό

  • Οι διάφορες ορμονικές αλλαγές. Μετά την γέννηση του μωρού οι γυναίκες βιώνουν μια μεγάλη αυξομείωση επιπέδων των οιστρογόνων και της προγεστερόνης. Τα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς μπορούν επίσης να μειωθούν, γεγονός που οδηγεί σε κόπωση και κατάθλιψη. Οι ταχείες αυτές ορμονικές αλλαγές, μαζί με τις αλλαγές στην πίεση του αίματος, τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, και του μεταβολισμού μπορεί να προκαλέσουν κατάθλιψη μετά τον τοκετό.
  • Οι φυσικές μεταβολές, σωματικές και συναισθηματικές. Πολλές γύναικες εξαιτίας των παράπανω κιλών που πήραν στην εγκυμοσύνη προσπάθούν να χάσουν κιλά. Όταν παρατηρούν ότι δεν τα καταφέρνουν άμεσα, διαταράσσεται η εικόνα του εαυτού τους, και συχνά ζούν με τον φόβο και την ανησυχία ότι δεν θα τα καταφέρουν να επανέλθουν στην προηγούμενη φυσική τους κατάσταση.
  • Έντονο άγχος και στρες. Το άγχος της φροντίδας για ένα νεογέννητο μωρό είναι πρωτόγνωρο και συχνά πολύ μεγάλο. Οι νέες μητέρες αναγκάζονται συχνά να στερηθούν τον ύπνο τους. Επιπλέον, μπορεί να αισθάνονται αγχωμένες και ανήσυχες για την ικανότητά τους να φροντίσουν κατάλληλα το μωρό τους. Οι προσαρμογές αυτές μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολες και χρονοβόρες, ειδικά κατά την πρώτη μητρότητα (στο πρώτο μωρό) όταν οι νέες μητέρες πρέπει να συνηθίσουν σε μια εντελώς νέα ταυτότητα. Η ίδια μπορεί να μην κατανοήσει αρχικά τι συμβαίνει ή να νιώθει ντροπή που δεν δείχνει ενθουσιασμό για την άφιξη του μωρού. Η νέα μητέρα μπορεί να ανησυχεί υπερβολικά όταν το μωρό κλαίει, καταπίνει ή χτυπήσει, με αποτέλεσμα την εκδήλωση άγχους αν πρόκειται να μείνει μόνη με το μωρό.

Αντιμετώπιση της επιλόχειας κατάθλιψης

Η επιλόχεια κατάθλιψη είναι μια ψυχική κατάσταση που απασχολεί όχι μόνο τις μητέρες που βιώνουν μια ψυχολογική και συναισθηματική κατάσταση αλλά και την οικογένεια τους. Τις περισσότερες φορές ο σύζυγος είναι αυτός που βρίσκεται αντιμέτωπος με την φάση της επιλόχειας κατάθλιψης που περνάει η συζυγός του, μην μπορώντας πως να αντιδράσει, δεν γνωρίζει τι πρέπει να κάνει και πως να βοηθήσει.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η οικογένεια και κυρίως ο σύζυγος;

  1. Αποφύγετε να δίνετε συμβουλές του τύπου «μπόρα είναι θα περάσει» «δεν είσαι η μόνη που της συμβαίνει αυτό», ή «πως τα καταφέρνουν οι άλλες γυναίκες» με αυτό τον τρόπο το πιθανότερο είναι να αγχωθεί και να απογοητευτεί περισσότερο.
  2. Δείξτε υπομονή και κατανόση στην συζυγό σας για τα συναισθήματα που νιώθει. Συζητήστε μαζί της για αυτά που την προβληματίζουν. Δείτε τη γυναίκα σας σαν σύντροφο και φίλη και όχι μόνο σαν μητέρα του παιδιού σας
  3. Δείξτε περισσότερη συμπαράσταση και προσπαθήστε να συμετέχετε και εσεις στην καθημερινή προετοιμασία του μωρού σας ( όπως τάισμα, αλλαγή πάνας, απασχόληση με κάποιο παιχνίδι)
  4. Ενίσχηστε την με θετικά στοιχεία και δείξτε ενδιαφέρον . Είναι πολύ σημαντικό να την κάνετε να νιώσει σημαντική μέσω της ενθάρρυνσης που της δείχντετε. Ιδιαίτερα, αυτήν την χρονική περίοδο που η γυναίκα σας αντιμετωπίζει ένα μικρό πένθος, έχει την απόλυτη ανάγκη απο έσας να την επιβεβαιώνεται και να την επιβραβεύεται στην προσπάθεια φροντίδας που κάνει για το μωρό σας
  5. Συντονίστε το πρόγραμμα σας με τη νέα πραγματικότητα. Η γέννηση του μωρού σας συμοδοτεί έναν καινούργιο κόσμο και για τους δυο σας, που ίσως να αλλάζει τα δεδομένα της παλιότερης καθημερινής ζωής, όπως για παράδειγμα, ωράριο εργασίας, ώρες ξεκούρασης, δραστηριότητες εκτός σπιτιού. Για αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντικό να προσαρμόσετε το πρόγραμμα σας με τα δεδομένα που εξυπηρετεί τις ανάγκες του μωρού σας και παράλληλα με αυτό τον τρόπο βοηθάτε την μητέρα να ξεκουράζεται.
  6. Αν έχετε υποστηρικτικό περιβάλλον, (γονείς, φίλους , μεγαλύτερα παιδιά) και είστε σίγουροι ότι μπορούν να αναλάβουν την φροντίδα του μωρού σας κάποιες ώρες που πρέπει να λείψετε, προτείνετε στην σύζυγο σας μια έξοδο για διασκέδαση. Θα την βοηθήσει να ξεφύγει απο την ρουτίνα της καθημερινότητας που βιώνει μέσα στο σπίτι.
  7. Αν διαπιστώνετε ότι τα συμπτώματα της γυναίκας σας δεν υποχωρούν, συμβουλευτείτε έναν ειδικό που αφενός θα σας βοηθήσει να αντιπετωπίσετε καλύτερα την κατάσταση και αφετέρου θα σας παρέχει την απάραίτητη θεραπεία

Τί πρέπει να κάνουν οι ίδιες οι μητέρες;

  1. Προσπάθηστε να αποδεχτείτε και να συνηδειτοποιησετε το γεγονός. Φέρατε στον κόσμο ένα μωρό που αξίζει κάποιες προσωρινές «θυσίες».
  2. Δώστε χρόνο στον εαυτό σας να προσαρμοστεί στις νέες αλλαγές που συμβαίνουν με την γέννηση του μωρού σας, προκειμένου να ξαναβρείτε τις ισορροπίες σας.
  3. Μοιραστείτε και συζητήστε το πρόβλημα σας με άτομα που εμπιστεύεστε (γονείς, σύζυγο, με μια φίλη σας, κάποιον κοντινό συγγενής σας )
  4. Εάν το οικογενειακό σας περιβάλλον θεωρήσει ότι χρειάζεστε υποστήριξη από κάποιον ειδικό, είναι καλό για εσάς και για το καλό όλης της οικογένειας, να επισκεφτήτε έναν ειδικό (ψυχολόγο ή ψυχίατρο). Η συμβολή του ειδικού καθώς η κτάλληλη υποστήριξη που θα σας παρέχει είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση μιας τέτοιας κατάστασης. Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία είναι μια από τις πιο ενδεδειγμένες για την αντιμετώπιση της επιλόχειας κατάθλιψης. Ο θεραπευτής μπορεί να βοηθήσει να δείτε τον τρόπο με τον οποίο σκέπτεστε και συμπεριφέρεστε και σας οδηγεί σε καταθλιπτική διάθεση και να σας βοηθήσει να τον αλλάξετε παρέχοντας την κατάλληλη υπόστήριξη. Μπορεί σε μια γυναίκα με επιλόχειο κατάθλιψη ο ειδικός να προτείνει μια φαρμακευτική αγωγή που θα σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε το πρόβλημα. Ο γιατρός σας, θα σας ενημερώσει και στην περίπτωση που θηλάζετε θα σας δώσει κάτι που ενδείκνυται.
  5. Η διατροφή είναι ένα κομμάτι που έχει αποδειχτεί ότι παίζει σημαντικό ρόλο. Ειδικοί συμφωνούν ότι η ποιοτική διατροφή συμβάλει σημαντικά σε μία καλύτερη διάθεση, άσχετα από το γεγονός ότι στην φάση που είστε προσφέρει σε κάθε τομέα (σωστή διατροφή για τον θηλασμό, για την υποστήριξη της σωματικής σας υγείας) Φρέσκιες σαλάτες, λαχανικά και φρούτα αλλά και χυμοί, γάλα και δημητριακά έχουν βιταμίνες.

Νευρική ανορεξία

Νευρική ανορεξία (Anorexia nervosa) χαρακτηρίζεται η ψυχογενής διατροφική διαταραχή, όπου το άτομο που πάσχει απο αυτήν αρνείται να διατηρήσει ένα υγιή φυσιολογικό βάρος( ανάλογο του ύψους του και της ηλικίας του) και καταβάλλεται απο έντονο φόβο για την απόκτηση βάρους. Στη φάση αυτή το άτομο περνάει το σύνδρομο ΄΄αυτοεπιβαλλόμενης ασιτίας΄΄. Αυτό επεξηγείται αφενός, ότι το άτομο παρουσιάζει μια διαστρεβλωµένη εικόνα για τον εαυτό του, ( για το πως θα πρέπει να είναι το ανθρώπινο σώμα) και αφ' ετέρου κυριαρχείται απο έντονη ανησυχία ότι με την πρόληψη τροφής θα παχύνει. Με λίγα λόγια, τα άτομα που πάσχουν από διατροφική διαταραχή, όπως την νευρική ανορεξία, σε μεγάλο βαθμό αξιολογούν την προσωπική τους αξία, με κριτήριο το σχήμα του σώματος τους και το σωματικό τους βάρος.
Παρατηρείται μία κλίμακωση και ένας φαύλος κύκλος στα συναισθήματα των ατόμων που πάσχουν απο νευρική ανορεξία καθώς και στον τρόπο που διαχειρίζονται την αντιμέτωπιση διατροφής στην καθημερινότητά τους. Αρχικά, η διάθεση του κάθε ατόμου χαλάει και το μόνο που σκέφτεται είναι να χάσει κιλά. Έπειτα, ο τόσο έντονος περιορισμός της τροφής οδηγεί σε κακή διατροφή και μη υγιή απώλεια βάρους. Στην συνέχεια, όσο η κακή διατροφή συνεχίζεται, τόσο οι χημικές συνθέσεις του εγκεφάλου, αλλά και ο μεταβολισμός, αλλάζουν. Αυτό σημαίνει, ότι η όρεξη περιορίζεται, ενώ η ικανότητα του ασθενούς να σκεφτεί καθαρά και να κάνει σωστές επιλογές αμβλύνεται. Γενικότερα το άτομο που αντιμετωπίζει νευρική ανορεξία φτιάχνει τους δικούς του κανόνες δατροφής, όπως αυτό επιθυμεί. Αναπτύσσει φοβία με το φαγητό,χάνει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται το αίσθημα της πείνας ή εκπαιδεύεται να το αγνοεί.

Επιδημιολογία της νευρικής ανορεξίας

  • Έχει τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας (6%-20%) των ψυχικών νόσων που οφείλεται κυρίως στην ασιτία και στις ηλεκτρολυτικές διαταραχές που μπορούν να προκαλέσουν καρδιακή αρρυθμία.
  • Εκδηλώνεται συνήθως, στην εφηβεία με μια δίαιτα που βγαίνει εκτός ελέγχου.Είναι το τρίτο συχνότερο χρόνιο νόσημα της εφηβικής ηλικίας στις γυναίκες και η συχνότητά της υπολογίζεται στο 0,5-3% όλων των εφήβων
  • Η νευρική ανορεξία επηρεάζει τις γυναίκες 10 φορές περισσότερο από τους άνδρες
  • Στους άνδρες εμφανίζεται συνήθως στην ηλικία των 16 ετών.
  • 1 στους 5 πεθαίνει σε πολύ νεαρή ηλικία απο αυτοκτονία ή ασιτία

Συμπτώματα νευρικής ανορεξίας

Η νευρική ανορεξία μπορεί να εκδηλωθεί με διαφορετικό τρόπο σε κάθε άτομο και τα συμπτώματα αναλόγως την περίπτωση διαφέρουν. Αυτό εξαρτάται απο την σοβαρότητα του προβλήματος του κάθε ατόμου και τα σημάδια κάποιες φορές μπορέι να είναι ορατά κάποιες φορές όχι τόσο εμφανές. Τα συμπτώματα αποτελούνται κυρίως από διάφορες παθολογικές καταστάσεις. Κάποια από αυτά μπορεί να είναι:

  1. Γρήγορη και δραµατική απώλεια βάρους
  2. Τριχόπτωση
  3. Αϋπνίες
  4. Ατροφία νυχιών
  5. Ατροφία των δοντιών
  6. Υπόταση
  7. Σοβαρές μεταβολικές διαταραχές
  8. Τελετουργική στάση προς το φαγητό (π.χ. κόψιμο του φαγητού σε πολύ μικρά κομμάτια ή μάσιμα τις μπουκιές με έναν συγκεκριμένο ρυθμό).
  9. Πρησµένες αρθρώσεις
  10. Κοιλιακό φούσκωµα
  11. ∆υσκοιλιότητα
  12. ∆ιάρροια
  13. Μεταβολές στους παλμούς της καρδιάς
  14. Έντονη ανησυχία και άγχος μην απόκτησουν παραπάνω κιλά.
  15. Επίμονη ενασχόληση με κάποιο άθλημα
  16. Αλλαγές στην θερμοκρασία του σώματος/ αισθάνονται περισσότερο την αίσθηση κρύου.
  17. Θεωρούν τον εαυτό τους υπέρβαρο, και συνεχίζουν να κάνουν δίαιτα
  18. Υπερβολικά προσεκτικοί και επιλεκτικοί με την ποιότητα του φαγητού. (Αποφέυγουν να καταλώνουν τροφές που έχουν πολλά λιπαρά, ή μπορεί να κόψουν και το γάλα και τα κρέατα, επειδή θεωρούν ότι έχουν πολλές θερμίδες).
  19. Πρόκληση εμετού, χρήση καθαρτικών και διουρητικών φαρμάκων για να αποβάλλουν τα γεύματα που έφαγαν
  20. Τάση για λυποθυμίες/έντονες ζαλάδες
  21. Πρηξίματα στο στομάχι και στο πρόσωπο
  22. Μυική ατονία και κόπωση, πόνο στις αρθρώσεις
  23. Μειωμένη σεξουαλική διάθεση
  24. Διαταραχές προσωπικότητας-Κοινωνική απομόνωση: αποφεύγουν τους φίλους και την οικογένεια τους, αποτραβιούνται κοινωνικά και γίνονται μυστικοπαθείς.
  25. Διαταραχές των συναισθημάτων, συχνές μεταπτώσεις στην διάθεση του ατόμου (αίσθημα ευχαρίστησης ή απελπισίας)
  26. Άρνηση της ύπαρξης του προβλήματος
  27. Κατάθλιψη
  28. Για τις γυναίκες διακοπές στον εμμηνορρυσιακό κύκλο ή αμηνόρροια.
  29. Αναιμία
  30. Καρδιαγγειακά προβλήματα
  31. Πνευμονολογικά προβλήματα
  32. Μείωση τεστοστερόνης στους άνδρες
  33. Γαστρικά και νεφρικά προβλήματα
  34. Θάνατος

Εκτός απο τα παθολογικά συμπτώματα της νευρικής ανορεξίας που αναφέρθηκαν παραπάνω, μπορεί να εκδηλωθεί και με δερματολογικά συμπτώματα (Δερματίτιδα,ξηρότητα στο δέρμα και δυσχρωμίες,ακμή,κνησμός σε κάποια σημεία του σώματος, ερυθρότητα του δέρματος, φλεγμονή ιδιαίτερα στα δάχτυλα των χεριών και των ποδιών, χιονίστρες κ.α)

Αιτιολογία νευρικής ανορεξίας

Αν και οι παράγοντες που προκαλούν την ψυχογενή ανορεξία δεν έχουν διευκρινιστεί πλήρως, συνήθως τα αίτια της αποδίδονται στον συνδυασμό διάφορων ψυχολογικών, κοινωνικών και βιολογικών παραμέτρων.

  • Έλλειψη αυτοεκτίμησης/ Χαμηλή αυτοπεποίθηση

Αυτό συνήθως πηγάζει από την προβολή προτύπων από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Η αρνητική εικόνα που έχει ένα άτομο για τον εαυτό του με φυσιολογικά επίπεδα βάρους και ο τρόπος που την παρουσιάζει, ευνοεί την εμφάνιση νευρικής ανορεξίας, κυρίως στα νεαρά κορίτσια. Στην εφηβεία τα κορίτσια μιμούνται μοντέλα από την τηλεόραση και άλλους τύπους γυναικών με αρκετά αδύνατα σώματα, που τα ακολουθούν σαν πρότυπο στην πορεία της ζωής τους.

  • Δυσάρεστα γεγονότα

Η απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου (θάνατος, χωρισμός, διαζύγιο), κάποια σοβαρή ασθένεια που μας έχει επηρεάσει ή ακόμη και η οικονομική κρίση μπορεί γίνουν «σύμμαχοι» της νευρικής ανορεξίας.

  • Γενετικοί παράγοντες και κληρονομικότητα

Οικογενειακό ιστορικό: άτομα από τον στενό οικογενειακό κύκλο, συγγενείς που είχαν αντιμετωπίσει παλιότερα παχυσαρκία, κατάθλιψη, άγχος είναι πιο επιρρεπή στη νόσο.

Διάγνωση - Εξετάσεις

Τα πρώτα βήματα για την αντιμετώπιση της νευρικής ανορεξίας είναι κατ΄ αρχάς η αποδοχή του προβλήματος από την πλευρά του ασθενούς και η έγκαιρη επιστημονική διάγνωση.
Στην υποψία της ανορεξίας, η διάγνωση μπορεί να γίνει με διάφορες εξετάσεις όπως:

  • Φυσική εξέταση: Μέτρηση ύψους-βάρους, έλεγχος ζωτικών σημείων, εξέταση δέρματος, ακρόαση καρδιάς και πνεύμονα και εξέταση της κοιλιάς.
  • Εργαστηριακά ευρήματα: Μέτρηση αίματος και ούρων
  • Άλλες εξετάσεις: Όπως ακτινοδιαγνωστικά ευρήματα
  • Ψυχολογική αξιολόγηση: Από γιατρό ή επαγγελματία υγείας όπου μπορεί να εκτιμήσει σκέψεις, συναισθήματα και διατροφικές συνήθειες.

Θεραπεία και αντιμετώπιση

Η πρόληψη και η θεραπεία της νευρικής ανορεξίας αποτελούν τα δύο απαραίτητα συστατικά για την αντιμετώπιση της νόσου. Για να ξεπεράσει κάποιο άτομο την νευρική ανορεξία σε προληπτικό επίπεδο σημαίνει τη συστηματική προσπάθεια αλλαγής των συνθηκών εκείνων που προκαλούν ή διαιωνίζουν την ασθένεια. Για να συμβεί κάτι τέτοιο, κρίνεται απαραίτητη η ενημέρωση και η πληροφόρηση όλων, σχετικά με τα σημάδια αυτής της διατροφικής διαταραχής. Σημαντικό είναι να αναγνωρίσουμε ότι όσο νωρίτερα αναγνωρίσουμε το πρόβλημα τόσο πιο αποτελεσματική θα είναι η θεραπεία.
Η θεραπεία της νευρικής ανορεξίας έχει ως στόχο και προσπαθεί να αντιμετωπίσει τρεις βασικούς τοµείς:

  1. να αποκαταστήσει το φυσιολογικό βάρος του ατόµου.
  2. να αντιμετωπίσει τις ψυχολογικές διαταραχές που σχετίζονται µε την ασθένεια.
  3. να μειώσει ή να εξαφανίσει συµπεριφορές ή σκέψεις που αρχικά οδήγησαν στην διαταραγµένη διατροφή του ατόµου

Η θεραπευτική αγωγή μπορεί να περιλαμβάνει:

  • Ψυχολογικές θεραπείες και ψυχική υποστήριξη: Επιτυγχάνεται με δύο τρόπους: α) Ατομική θεραπεία: Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία, βοηθάει το άτομο να αλλάξει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές που σχετίζονται με το διαταραγμένο τρόπο διατροφής, διδάσκει το άτομο τρόπους για να αλλάξει τη στάση του σε θέματα διατροφής, να αυξήσει το σωματικό βάρος και να αποθεραπευτεί. Γίνεται διατροφική επιμόρφωση και εκπαίδευση ώστε το άτομο να επανεκπαιδευθεί στο να αποκτήσει υγιείς διατροφικές συνήθειες. β) Ομαδική θεραπεία: βοηθάει το άτομο που πάσχει από νευρική ανορεξία να μοιράζεται με τους υπόλοιπους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν την ίδια κατάσταση, κοινά συναισθήματα, φοβίες, επιτυχίες και αποτυχίες
  • Μπορεί να χρειασθεί νοσηλεία για τα άτομα που πάσχουν από σοβαρό υποσιτισμό λόγω της έλλειψης τροφής.
  • Φαρμακευτική αγωγή: ο γιατρός μπορεί να συστήσει αντικαταθλιπτικά για τη μείωση των αισθημάτων της κατάθλιψης και του άγχους.
  • Υποστήριξη από την οικογένεια και τους φίλους των ατόμων: που πάσχουν από ψυχογενής ανορεξία παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντιμετώπιση της ασθένειας. Τα άτομα με νευρική ανορεξία, συχνά μπορεί να αισθάνονται σύγχυση και ψυχική ένταση. Έτσι, με την κατάλληλη υποστήριξη, επιμόρφωση και την καλύτερη κατανόηση των διατροφικών διαταραχών από τους οικείους του ασθενή, μπορούν αποτελέσουν ένα σημαντικό μέρος της θεραπευτικής αγωγής.
  • Συμβολή διαιτολόγου. Η αξιολόγηση του διαιτολόγου είναι απαραίτητη για την εικόνα του ανορεξικού ατόμου. Ο διαιτολόγος είναι εκείνος που θα προσαρμόσει ένα εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο, αναλόγως τις ανάγκες του κάθε ατόμου.

Όπως όλες οι διατροφικές διαταραχές, έτσι και και η ψυχογενής ανορεξία με την έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία μπορεί να αντιμετωπιστεί. Όσο πιο νωρίς το άτομο αναζητήσει θεραπεία, τόσο το δυνατό συντομότερο, θα εξαλειφτεί το πρόβλημα, θα βελτιώσει την έκβαση της ανάρρωσης και το άτομο δεν θα έχει σοβαρές σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις.

Ισχύς και "παιχνίδια ελέγχου" στις σχέσεις

 

Η λειτουργία της δύναμης μέσα σε μία σχέση μπορεί να έχει κάποια οργανική βάση, στα πλαίσια της άνισης κατανομής και του ελέγχου των σωματικών τρόπων δράσης (βλ. γονιός- παιδί) ή μπορεί να έχει μία ιδεολογική βάση, να στηρίζεται δηλαδή στον έλεγχο των θέσεων και των πεποιθήσεων. Θεωρούμε ότι οι σχέσεις, ακόμα και οι πολύ οικείες, μπορεί να χαρακτηρίζονται από ανισότητες ως προς τη δύναμη. Αυτό γίνεται απόλυτα εμφανές σε μία σχέση εργοδότη και εργαζομένου, όπου η φύση της ίδια της σχέσης έχει συμβατική διάσταση και τα όρια είναι καθορισμένα με σαφήνεια, ενώ υπάρχουν και σχέσεις όπου τα όρια δεν είναι τόσο σαφή και η δύναμη εισέρχεται στη σχέση με τρόπο συγκεχυμένο. Συχνά, ασάφεια στη δύναμη συναντάμε στις συντροφικές μας σχέσεις.
Οι διαφορές στη δύναμη επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο που βιώνονται οι προσωπικές μας σχέσεις. Οι συγκρούσεις συμφερόντων μέσα στις στενές σχέσεις αντικατοπτρίζουν την εσωτερική δυναμική της σχέσης, στο πλαίσιο του ότι ανισότητες στην ισχύ μεταξύ των συντρόφων επιδρούν στη σχέση και στη δυνατότητά τους να διαπραγματεύονται αποτελεσματικά τις ανάγκες τους. Η θεωρία των συστημάτων έχει εστιάσει στον τρόπο με τον οποία σε ένα ζευγάρι, οι σύντροφοι μπορεί να αποδίδουν μαζί το ίδιο νόημα στη σχέση τους, χωρίς να σημαίνει ότι και οι δύο συμφωνούν σε όλα, αλλά ότι συμφωνούν στα ζητήματα που είναι σημαντικά, και στο συνδυασμό των παραγόντων οι οποίοι στο σύνολό τους, οικοδομούν τελικά τη σχέση.
Πολύ συχνά ο έλεγχος στις συντροφικές σχέσεις έρχεται μεταμφιεσμένος:


1. Μία γυναίκα που συνεχώς στερεί από το σύζυγό της την ερωτική επαφή ή οποιαδήποτε μορφή φροντίδας του ασκεί έλεγχο αφήνοντάς τον ανικανοποίητο.
2. Έλεγχος είναι οι συναισθηματικοί εκβιασμοί και οι απειλές.
3. Ο άνδρας συχνά επιλέγει να αποκτήσει ισχύ στη σχέση με το να αποσύρει την παρουσία του ή με το να μένει αμέτοχος μπροστά σε μία κατάσταση, προκαλώντας έτσι το θυμό της συζύγου του.
4. Άλλη μορφή ελέγχου είναι η κριτική και η απόρριψη.
5. Έλεγχο ασκεί και ο/η σύντροφος με το να επιλέγει να μένει κλεισμένος/η στον εαυτό του/της, οπότε και στερεί από το άλλο μέλος της σχέσης μία ουσιαστική και ανοιχτή επικοινωνία.
6. Συχνό βίωμα στην ψυχοθεραπευτική πρακτική είναι η άσκηση εξουσίας και ελέγχου μέσω ενός συμπτώματος. Η καταθλιπτική σύζυγος «ελέγχει» τον επί χρόνια αδιάφορο σύζυγό της μέσω της κατάθλιψης, με το να ζητάει φροντίδα και προσοχή εν όψει της ασθένειας της. 'Η η εμφάνιση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων στο ένα μέλος του ζευγαριού κινεί την ανησυχία στο άλλο μέλος. Είναι κ αυτό μορφή ελέγχου.
7. Εκείνος που διαχειρίζεται τα οικονομικά διατηρεί τον έλεγχο.
8. Διαχείριση εξουσίας έχει εκείνος που παίρνει τις περισσότερες αποφάσεις όπως κι εκείνος που έχει τη μεγαλύτερη κοινωνική αναγνώριση.


Ο κατάλογος θα μπορούσε να συνεχιστεί για πολύ ακόμη. Αν σταθούμε λίγο στην καθημερινότητά μας θα βρούμε πολλά παραδείγματα όπου η άσκηση του ελέγχου ασκείται σε μας ή ασκείται από εμάς. Αν κάτι αξίζει να αναρωτηθεί ο καθένας για τον εαυτό του είναι το εξής: Με ποιον τρόπο διαχειρίζομαι τη δύναμη μου μέσα στη σχέση και τι μπορεί αυτό να σημαίνει για το πώς νιώθω; Συνήθως εκείνος που σε μόνιμη βάση ασκεί εξουσία ή που υποτάσσεται είναι εκείνος που δε νιώθει ασφάλεια στη σχέση. Οι σύντροφοι που διαμορφώνουν μία ισότιμη σχέση, νιώθουν καλά με τον εαυτό τους και επιτρέπουν στη δυναμική της σχέσης να εναλλάσσεται για να προκύπτει έτσι μία λειτουργική ισορροπία.

Κονιδάκη Ελπίδα - Ψυχολόγος
InterNus- Κέντρο Συμβ/κής & Ψυχ/πείας