header-ps1

ΓΡΑΜΜΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 2810390708

Η επίδραση της κοινωνικο- οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία είναι αξιοσημείωτη. Η εργασιακή ανασφάλεια, η ανεργία,  η υπερχρέωση και η στεγαστική αβεβαιότητα αποτελούν ενδεικτικές καταστάσεις της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας, που συντελούν στην ενίσχυση ενός γενικευμένου αισθήματος  ανασφάλειας, αβοηθησίας και αβεβαιότητας. Εν μέσω τέτοιων περιόδων έχει παρατηρηθεί το εξής «παράδοξο»: Ενώ οι απαιτήσεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας αυξάνονται, εξαιτίας των περικοπών στις κοινωνικές δαπάνες, η παροχή τους μειώνεται. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι τηλεφωνικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας συχνά καλούνται να καλύψουν αυτό το κενό, η απήχηση των οποίων είναι ευρεία κυρίως λόγω του χαμηλού τους κόστους, της εύκολης πρόσβασης καθώς και της διασφάλισης της ανωνυμίας. Η τηλεφωνική συνομιλία λοιπόν, λειτουργεί αφενός ως μέσο αποφόρτισης εντάσεων και αφετέρου ως κανάλι διοχέτευσης επιστημονικά έγκυρων πληροφοριών σχετικά με ζητήματα που άπτονται της ψυχικής υγείας με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ψυχοπαθολογίας που πιθανόν να αναδύεται.
 
Λαμβάνοντας υπόψιν τα προαναφερθέντα και διαπιστώνοντας την έλλειψη τέτοιου είδους υπηρεσιών στην τοπική κοινωνίας της Κρήτης, η Ο.Ε.Β.Ε.Ν.Η προέβη το 2012 στην σύσταση της Γραμμής Ψυχολογικής Υποστήριξης (2810-390708). Παρά το γεγονός πως ο αρχικός σχεδιασμός της Γραμμής αφορούσε στα μέλη της ομοσπονδίας και στις οικογένειες αυτών, στα χρόνια λειτουργίας της υπηρεσίας, αναδείχθηκε η ανάγκη εξυπηρέτησης αιτούντων υποστήριξης τόσο από της ευρύτερη κοινωνίας της Κρήτης, όσο και από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο.
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00 – 14:00, με αστική χρέωση από σταθερά και κινητά. Στελεχώνεται από ψυχολόγο και διασφαλίζεται το απόρρητο των συνομιλιών. 
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης παρέχει: 
  • Ψυχολογική και συναισθηματική στήριξη 
  • Συμβουλευτική
  • Επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφόρηση γύρω από ζητήματα που αφορούν στην ψυχική υγεία και ασθένεια
  • Ενημέρωση και πιθανή παραπομπή σε Δημόσιες Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας για περαιτέρω βοήθεια
Αρχές λειτουργίας της Γραμμής
  • Οι συνομιλίες δεν καταγράφονται και είναι εμπιστευτικές.
  • Δεν ζητείται κανένα άλλο προσωπικό στοιχείο πέρα από εκείνα που είναι απαραίτητα τόσο για την παροχή της κατάλληλης υποστήριξης, όσο και την διεξαγωγής συμπερασμάτων με σκοπό την βελτίωση των υπηρεσιών της Γραμμής
  • Ο χειρισμός των θεμάτων διέπεται πάντα από σεβασμό στην προσωπικότητα, την διαφορετικότητα και στα δικαιώματα του ανθρώπου που καλεί. 
Σε ποιους απευθύνεται;
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης απευθύνεται σε οποιονδήποτε νιώθει την ανάγκη να μιλήσει και να ζητήσει υποστήριξη για ζητήματα ψυχικής υγείας που απασχολούν τον ίδιο ή πρόσωπα του περιβάλλοντός του. 

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

Επίπτωση της οικονομικής κρίσης στη ψυχική υγεία στην Ελλάδα

Οι περισσότερες από τις σύγχρονες μελέτες που διερευνούν τις επιπτώσεις των οικονομικών κρίσεων στην ποιότητα ζωής των ατόμων, δείχνουν συσχέτιση ανάμεσα στην ανεργία ή άλλους οικονομικούς δείκτες και τα επίπεδα γενικής νοσηρότητας, θνητότητας, κατάθλιψης και αυτοκτονικότητας. Η τρέχουσα οικονομική κρίση στην Ευρώπη μπορεί να συγκριθεί με τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις του περασμένου αιώνα, ενώ πληθώρα επιδημιολογικών μελετών προβάλλει τη θετική συσχέτιση μεταξύ ανεργίας ή χαμηλότερου εισοδήματος και επιβαρυμένης ψυχικής υγείας.

Η σημασία των ψυχικών και ιδιαιτέρως των συναισθηματικών διαταραχών για τη δημόσια υγεία, διαφαίνεται από το γεγονός πως κατατάσσονται ανάμεσα στις πρώτες αιτίες που προκαλούν σημαντική έκπτωση στη λειτουργικότητα του ατόμου, ενώ αναμένεται να αυξηθούν και να γίνουν μέχρι το 2020 δεύτερες σε συχνότητα μετά την ισχαιμική καρδιοπάθεια (WHO, 2001a). Μελετώντας τις υπάρχουσες έρευνες διαπιστώνουμε τον αντίκτυπο των οικονομικών υφέσεων στη ψυχική υγεία, μέσα από την αύξηση των αυτοκτονιών, των ανθρωποκτονιών, των καταχρήσεων αλλά και των ψυχικών διαταραχών (Marmot & Bell, 2009) ενώ παρατηρείται ισχυρή συσχέτιση μεταξύ οικονομικής ανέχειας και εμφάνισης καταθλιπτικής διαταραχής (Scutella, Wooden, 2008) (Butterworth, Rodgers & Windsor, 2009). Παράμετροι όπως το χαμηλό εισόδημα, η ανασφάλεια, η απελπισία, η κοινωνική μεταβολή, ο κοινωνικός αποκλεισμός αλλά και η συν- νοσηρότητα με σωματικά νοσήματα ενισχύουν την συναισθηματική και ψυχική ευαλωτότητα των ανθρώπων που βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ισχυρή οικονομική κρίση (Patel & Kleinman, 2003) (Patel, Gwanzura et.al, 1995). Σημαντικό ρόλο στη «ψυχολογική επιβίωση» των ανθρώπων αυτών παίζουν τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους τα οποία σχετίζονται με την αυξημένη ευαλωτότητα στην ψυχοκοινωνική απειλή, όπως νεύρωση ή χαμηλή ανοχή στην ματαίωση (Tivendell & Bouronnais, 2008), τα ατομικά χαρακτηριστικά που αντικατοπτρίζουν την ανάγκη αίσθησης ελέγχου των καταστάσεων (Judge & Bono, 2001) και τα ατομικά χαρακτηριστικά που αφορούν στο γενικό αίσθημα αυτοεκτίμησης και προσωπικής αξίας. Ενδιαφέρον προκαλεί η διαπίστωση πως η ψυχική υγεία όσων εργάζονται συχνά δεν επηρεάζεται αρνητικά ή ακόμη μπορεί να επηρεαστεί και θετικά μπροστά στο φαινόμενο της οικονομικής κρίσης -γνωστό ως «healthy worker effect» φαινόμενο- καθώς βιώνοντας τη συναισθηματική ασφάλεια μιας σταθερής εργασίας αλλά και υψηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης, στέκονται ψυχικά υγιέστεροι απέναντι στη δίνη της οικονομικής δυσπραγίας.

 

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΚΕΨΗΣ -ΑΠΟΦΟΡΤΙΣΗ

 

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΚΕΨΗΣ-ΑΠΟΦΟΡΤΙΣΗ

 

 

Μέσα στο πλαίσιο της καθημερινότητας το μυαλό μας κατακλύζεται από χιλιάδες πληροφορίες. Οι πληροφορίες αυτές μπορεί να είναι φορτισμένες είτε με θετικά είτε με αρνητικά ερεθίσματα. Πόσο εύκολο όμως είναι αυτό το σύνολο δεδομένων να μετατραπεί σε μια χαοτική, για το μυαλό μας, μάζα που οδηγεί σε σύγχυση;

Ένα απλό παράδειγμα αυτής της κατάστασης είναι η καθημερινή λήψη, αρνητικά φορτισμένων, πληροφοριών από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης για την παρούσα οικονομική κατάσταση. Η συνεχής και αδιάκοπη επανάληψη των ίδιων και των ίδιων δεδομένων, σε συνδυασμό με ότι άλλο αρνητικό έχει συμβεί σε προσωπικό, επαγγελματικό και οικογενειακό επίπεδο, φέρνει μια πληρότητα που δε μπορούμε να διαχειριστούμε. Το ουσιαστικό αποτέλεσμα είναι, να έχουμε μια συνεχή ενημέρωση χωρίς όμως να υπάρχει χώρος για κριτική διαχείριση των πληροφοριών που συλλέγουμε.

Επόμενο, λοιπόν, είναι ο άνθρωπος που δεν μπορεί να διαχειριστεί τα δεδομένα που έχει στα χέρια του να νιώθει, πρώτον , χαμένος και αβοήθητος και δεύτερον, να του δημιουργείτε είτε έντονο άγχος είτε θλίψη.   

Μια απλή πρακτική αντιμετώπισης που προτείνεται είναι η ακόλουθη:

1)     Μείωση του αριθμού πρόσληψης της ίδιας πληροφορίας όσο το δυνατόν περισσότερο ( δεν είναι χρήσιμο να παρακολουθούμε το ίδιο ρεπορτάζ χωρίς διαφοροποίηση ξανά και ξανά, αφού δεν μας παρέχει καμία νέα πληροφόρηση).

2)     Καταγραφή και ιεράρχηση των θεμάτων που με απασχολούν. (σε ένα ημερολόγιο ή σε μια κόλλα χαρτί).

3)     Συγκέντρωση στη συλλογή πληροφοριών που σχετίζονται με τα καταγεγραμμένα ,δικά μας θέματα (ενημερώνομαι για τις γενικότερες περικοπές αλλά συγκεντρώνομαι στο να μάθω τις ακριβείς περικοπές στον κλάδο μου)

4)     Χρησιμοποιώ τις νέες πληροφορίες για να αντιληφθώ πλήρως τα θέματα που με απασχολούν και για να οργανώσω την επίλυσή τους.

5)     Οργάνωση αντιμετώπισης των θεμάτων μου, με βάση την ιεραρχία που τους έδωσα και βάζοντας ,σταδιακά, εφικτούς στόχους.

 

Στόχος αυτής της τακτικής είναι η αποφόρτιση της σκέψης μας από ανούσιες πληροφορίες και η συγκρότηση της εκ νέου ώστε να είμαστε σε θέση να αντιμετωπίσουμε αυτά που μας απασχολούν.

 

ΚΑΡΓΑΚΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

 

 

ΔΙΑΖΥΓΙΟ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ

 

Πώς να το πω στο παιδί;

Η ανακοίνωση καλό είναι να γίνει στο σπίτι των παιδιών, ώστε να βρίσκονται στο δικό τους ασφαλή και οικείο χώρο. Καλύτερα να προηγηθεί της αναχώρησης του γονιού κατά 1-2 εβδομάδες για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και μεγαλύτερο διάστημα για τα πιο μεγάλα παιδιά, ώστε αυτά να προλάβουν κάπως να προσαρμοστούν. Eίναι σκόπιμο να γίνει από κοινού και ήρεμα, δηλαδή και από τους δύο γονείς, ώστε 

• Να έχουν την άνεση να εκφράσουν τα συναισθήματά τους
• Να σας θέσουν όλες τις απορίες τους
• Να δεσμευτείτε εξίσου σε όσα υπόσχεστε στο καθένα τους
• Να τους διαβεβαιώσετε πως σε ό,τι αφορά εκείνα είστε ενωμένοι οι δυο γονείς

Αν ο ένας από τους δυο  γονείς  δεν είναι σε θέση να ελέγξει τον εαυτό του και αναμένονται από πλευράς του δραματικές εντάσεις, τότε καλύτερα ο χωρισμός να ανακοινωθεί από τον ένα –τον πιο σταθερό και ήρεμο στην προκειμένη φάση. Σε γενικές γραμμές, πάντως,  οι γονείς θα πρέπει να καταφέρετε να συνεννοηθείτε για κοινή προσέγγιση του θέματος ακόμα κι αν ανακοινώσετε χωριστά τις αποφάσεις σας.  Σε περίπτωση που κυριολεκτικά «δεν μιλιέστε», μπορείτε να ζητήσετε τη βοήθεια ενός κοινού φίλου, ώστε τα παιδιά να μη βιώσουν σύγχυση και ανασφάλεια ακούγοντας άλλα από τον ένα και άλλα από τον άλλο.

Αν τα παιδιά σας ανήκουν σε πολύ διαφορετικές ηλικιακές  ομάδες, πρέπει να ανακοινώσετε το διαζύγιο συγχρόνως και στα δυο, αλλά μπορείτε μετά να πείτε ιδιαιτέρως λίγο περισσότερες λεπτομέρειες στο μεγαλύτερο παιδί Η παρουσία του αδελφού ή της αδελφής λειτουργεί σαν στήριγμα για τα παιδιά.

Τι να πείτε

Καλό είναι να μην πείτε στα παιδιά ότι χωρίζετε επειδή δεν αγαπιέστε πια. Στα μάτια του παιδιού η οικογενειακή αγάπη είναι δεδομένη και ιερή. Αν ακούσει ότι ο ένας γονιός  έπαψε να αγαπά τον άλλον, θα σκεφτεί ότι  ίσως αύριο ή σε λίγους μήνες θα πάψει να αγαπά και εκείνο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε –ανάλογα με την ηλικία του παιδιού- φράσεις όπως