header-ps1

ΓΡΑΜΜΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ 2810390708

Η επίδραση της κοινωνικο- οικονομικής κρίσης στην ψυχική υγεία είναι αξιοσημείωτη. Η εργασιακή ανασφάλεια, η ανεργία,  η υπερχρέωση και η στεγαστική αβεβαιότητα αποτελούν ενδεικτικές καταστάσεις της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας, που συντελούν στην ενίσχυση ενός γενικευμένου αισθήματος  ανασφάλειας, αβοηθησίας και αβεβαιότητας. Εν μέσω τέτοιων περιόδων έχει παρατηρηθεί το εξής «παράδοξο»: Ενώ οι απαιτήσεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας αυξάνονται, εξαιτίας των περικοπών στις κοινωνικές δαπάνες, η παροχή τους μειώνεται. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι τηλεφωνικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας συχνά καλούνται να καλύψουν αυτό το κενό, η απήχηση των οποίων είναι ευρεία κυρίως λόγω του χαμηλού τους κόστους, της εύκολης πρόσβασης καθώς και της διασφάλισης της ανωνυμίας. Η τηλεφωνική συνομιλία λοιπόν, λειτουργεί αφενός ως μέσο αποφόρτισης εντάσεων και αφετέρου ως κανάλι διοχέτευσης επιστημονικά έγκυρων πληροφοριών σχετικά με ζητήματα που άπτονται της ψυχικής υγείας με σκοπό την αποτελεσματική αντιμετώπιση της ψυχοπαθολογίας που πιθανόν να αναδύεται.
 
Λαμβάνοντας υπόψιν τα προαναφερθέντα και διαπιστώνοντας την έλλειψη τέτοιου είδους υπηρεσιών στην τοπική κοινωνίας της Κρήτης, η Ο.Ε.Β.Ε.Ν.Η προέβη το 2012 στην σύσταση της Γραμμής Ψυχολογικής Υποστήριξης (2810-390708). Παρά το γεγονός πως ο αρχικός σχεδιασμός της Γραμμής αφορούσε στα μέλη της ομοσπονδίας και στις οικογένειες αυτών, στα χρόνια λειτουργίας της υπηρεσίας, αναδείχθηκε η ανάγκη εξυπηρέτησης αιτούντων υποστήριξης τόσο από της ευρύτερη κοινωνίας της Κρήτης, όσο και από τον υπόλοιπο ελλαδικό χώρο.
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης λειτουργεί από Δευτέρα έως Παρασκευή, 10:00 – 14:00, με αστική χρέωση από σταθερά και κινητά. Στελεχώνεται από ψυχολόγο και διασφαλίζεται το απόρρητο των συνομιλιών. 
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης παρέχει: 
  • Ψυχολογική και συναισθηματική στήριξη 
  • Συμβουλευτική
  • Επιστημονικά τεκμηριωμένη πληροφόρηση γύρω από ζητήματα που αφορούν στην ψυχική υγεία και ασθένεια
  • Ενημέρωση και πιθανή παραπομπή σε Δημόσιες Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας για περαιτέρω βοήθεια
Αρχές λειτουργίας της Γραμμής
  • Οι συνομιλίες δεν καταγράφονται και είναι εμπιστευτικές.
  • Δεν ζητείται κανένα άλλο προσωπικό στοιχείο πέρα από εκείνα που είναι απαραίτητα τόσο για την παροχή της κατάλληλης υποστήριξης, όσο και την διεξαγωγής συμπερασμάτων με σκοπό την βελτίωση των υπηρεσιών της Γραμμής
  • Ο χειρισμός των θεμάτων διέπεται πάντα από σεβασμό στην προσωπικότητα, την διαφορετικότητα και στα δικαιώματα του ανθρώπου που καλεί. 
Σε ποιους απευθύνεται;
 
Η Γραμμή Ψυχολογικής Υποστήριξης απευθύνεται σε οποιονδήποτε νιώθει την ανάγκη να μιλήσει και να ζητήσει υποστήριξη για ζητήματα ψυχικής υγείας που απασχολούν τον ίδιο ή πρόσωπα του περιβάλλοντός του. 

Μιλώντας στα παιδιά για τον θάνατο

Μια από τις πιο δύσκολες καταστάσεις που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε ως γονείς είναι η πληροφόρηση του παιδιού μας για τον θάνατο ενός αγαπημένου ή οικείου προσώπου (όπως π.χ. ο θάνατος του παππού). Οι περισσότεροι γονείς αναρωτιούνται για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να μιλήσουν στα παιδιά για το θάνατο, τι να πουν και τι να μην πουν, ποιες είναι οι πιο σωστές λέξεις και γενικότερα ποια μορφή συζήτησης να ακολουθήσουν καθότι ανησυχούν μήπως φοβίσουν τα παιδιά μιλώντας τους για το θάνατο ή μήπως διαταράξουν τον συναισθηματικό τους κόσμο και τους προκαλέσουν εφιάλτες. Η αλήθεια όμως είναι ότι ήδη τα παιδιά γνωρίζουν περισσότερα για το θάνατο από όσα νομίζουν οι γονείς καθώς έρχονται σε επαφή μαζί του από πολύ νωρίς στην παιδική τους ηλικία μέσα από την καθημερινότητά τους (για παράδειγμα μέσα από τα παραμύθια, τα κινούμενα σχέδια, ειδήσεις κ.α.).
Το ερώτημα όμως που τίθεται εδώ είναι τι γνωρίζουν ακριβώς τα παιδιά για το θάνατο;
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιδιά κατανοούν και ερμηνεύουν το θάνατο με το δικό τους μοναδικό τρόπο ο οποίος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκονται. Έτσι λοιπόν τα παιδιά μέχρι 5 ετών αντιλαμβάνονται το θάνατο ως ένα αναστρέψιμο και προσωρινό γεγονός. Πιστεύουν ότι αυτός που πέθανε κάποια στιγμή θα επιστρέψει και ότι εκεί που βρίσκεται μπορεί να σκέφτεται, να αισθάνεται κ.τ.λ. Ανάμεσα στην ηλικία των 5 με 9 ετών τα παιδιά αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τη μονιμότητα και το αναπόφευκτο του θανάτου. Παρόλα αυτά η ιδέα του θανάτου τείνει να προσωποποιείται. Πιστεύουν ότι είναι κάτι που δεν αφορά τους ίδιους. Μετά την ηλικία των 9 με 10 ετών αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι ο θάνατος είναι κάτι που αφορά και τους ίδιους αλλά και τους οικείους τους και ότι είναι τελικά ένα γεγονός μη αναστρέψιμο και ότι συνεπάγεται παράλληλα την παύση όλων των λειτουργιών του σώματος.
Πως μπορούμε όμως τελικά ως ενήλικες αλλά και ως γονείς να έρθουμε πιο κοντά στο παιδί που βιώνει την απώλεια και πενθεί και με ποιο τρόπο μπορούμε να είμαστε πιο υποστηρικτικοί και να το βοηθήσουμε σε αυτή τη δύσκολη στιγμή;
Το πρώτο που μπορεί να προσφέρει ο γονέας στο παιδί που πενθεί είναι να το ενημερώσει με σαφήνεια και ειλικρίνεια για το θάνατο. Το λεξιλόγιο που θα επιλέξει να χρησιμοποιήσει πρέπει να είναι απλό και ο τρόπος που θα μιλήσει πρέπει να είναι σαφής και κυριολεκτικός. Προτείνεται να αποφεύγονται εκφράσεις όπως «έφυγε» ή «χάθηκε» προκειμένου να αποφευχθούν οι παρερμηνείες από τα παιδιά. Για να επιτύχει ο γονέας μια καλή και εποικοδομητική επικοινωνία με το παιδί, μπορεί να αρχίσει μιλώντας για αυτά που γνωρίζει και για αυτά που θέλει να μάθει το παιδί, συνυπολογίζοντας πάντα το αναπτυξιακό του στάδιο προκειμένου να μπορεί να καταλάβει και να κατανοήσει το περιεχόμενο της συζήτησης. Σε κάθε περίπτωση, κάθε άλλο παρά βοηθητική μπορεί να αποβεί η απόκρυψη του γεγονότος ή η παροχή ψεύτικων πληροφοριών καθώς τα παιδιά αντιλαμβάνονται ότι κάτι κακό έχει συμβεί μέσα από τις δικές μας αντιδράσεις και από τις αλλαγές στη συναισθηματική μας κατάσταση και στη συμπεριφορά μας. Έτσι είναι πιθανό να παρερμηνεύσουν την κατάσταση και να δώσουν τις δικές τους εσφαλμένες εκτιμήσεις. Έρευνες έχουν δείξει πως τα παιδιά που ενημερώνονται για το θάνατο, με τον κατάλληλο τρόπο πάντα, έχουν καλύτερη προσαρμογή και ωριμάζουν κοινωνικά πολύ περισσότερο από τα παιδιά στα οποία έχει αποκρυφτεί ο θάνατος.
Έπειτα θεωρείται σημαντικό για ένα παιδί να αναγνωρίσει, να κατονομάσει και να κατανοήσει τα έντονα και ποικίλα συναισθήματα που βιώνει εξαιτίας της απώλειας. Όπως για παράδειγμα, το συναίσθημα της θλίψης, της οργής, της απόγνωσης κ.α. Αρκετά βοηθητικό, προκειμένου το παιδί να αναγνωρίσει αυτό που συμβαίνει μέσα του και να αρχίσει να το ερμηνεύει ως κάτι φυσιολογικό, είναι ο γονέας να μιλήσει και για τα δικά του συναισθήματα λέγοντας λ.χ. «κι εγώ είμαι λυπημένος και στενοχωρημένος. Εσύ πως αισθάνεσαι;».
Είναι επίσης σημαντικό οι γονείς να κατανοήσουν την ανάγκη και να ενισχύσουν την προσπάθεια των παιδιών να θυμούνται το άτομο που πέθανε με διάφορους τρόπους, όπως για παράδειγμα μέσα από ζωγραφιές ή ένα γράμμα για τον θανόντα, συνέχιση μιας αγαπημένης δραστηριότητα του θανόντα, συζήτηση και αφήγηση ιστοριών κ.α.
Απαραίτητο δε, θεωρείται να καθησυχάσουν το παιδί και να του δείξουν ότι ο θάνατος ενός κοντινού ανθρώπου δε σημαίνει το τέλος κάθε ευτυχίας και ότι θα συνεχίσει να έχει δίπλα του ανθρώπους που θα το αγαπούν και θα το φροντίζουν. Στόχος του γονέα είναι να μάθει στο παιδί ότι στη ζωή χωρούν μαζί χαρούμενες και λυπηρές στιγμές και σκοπός είναι να τις αποδεχόμαστε όλες.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς όταν καλούνται να απαντήσουν στις απορίες των παιδιών;
Ο Charles A. Corr (ο οποίος έχει ασχοληθεί αρκετά με το θάνατο και το πένθος που βιώνουν τα παιδιά και οι έφηβοι) προτείνει ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές για το πώς μιλούμε και απαντούμε στις ερωτήσεις των παιδιών που βιώνουν το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου.

•Δεν είναι σημαντικό να αναζητούμε σωστές απαντήσεις στα ερωτήματα των παιδιών για το θάνατο όσο είναι σημαντική η σχέση που δημιουργούμε μαζί τους.
•Να είμαστε παρατηρητικοί στους μη λεκτικούς και στους συμβολικούς τρόπους επικοινωνίας που χρησιμοποιεί το παιδί, για να μεταφέρει αυτό που νιώθει. Μέσα από τις ζωγραφιές, το παιχνίδι, τη συμπεριφορά του «μιλάει» και εκφράζει όσα δεν ξέρει να πει.
•Να έχουμε ιδιαίτερη υπομονή. Μπορεί να επαναλαμβάνουν το ίδιο ερώτημα σε διαφορετικές στιγμές και με διαφορετικούς τρόπους και, συχνά όταν δεν είμαστε διαθέσιμοι.
•Να είμαστε ειλικρινείς και να λέμε την αλήθεια. Το να λέμε την αλήθεια όμως δε σημαίνει ότι πρέπει να λέμε στο κάθε παιδί όλα όσα ξέρουμε. Να είναι κανείς ειλικρινής με ένα παιδί σημαίνει να του λέει αυτά που εκείνο ζητάει να μάθει εκείνη τη δεδομένη στιγμή, και πάντα προσαρμοσμένα στην ηλικία και στο επίπεδο εξέλιξής του.
•Οι απαντήσεις που δίνουμε στα παιδιά πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες του κάθε παιδιού. Δεν υπάρχουν τυποποιημένες απαντήσεις γύρω από ερωτήσεις όπως: γιατί πέθανε ο παππούς; Τι είναι κηδεία;. Όταν απαντούμε σε ένα παιδί το θέμα δεν είναι να βρούμε καλές απαντήσεις που να ικανοποιούν εμάς αλλά απαντήσεις που να καλύπτουν την ανάγκη του παιδιού να κατανοήσει καλύτερα αυτό που συμβαίνει.
•Να μοιραστούμε με τα παιδιά τις γνώσεις μας, τις εμπειρίες μας, τα συναισθήματά μας αλλά και τις αδυναμίες μας.
•Τέλος, μπροστά σε παιδιά που αισθάνονται ότι γύρω τους χάνεται ο κόσμος, είναι πολύτιμο να είμαστε εκεί, κοντά τους, υποστηρικτικοί και, όσο περισσότερο γίνεται, διαθέσιμοι.

ΜΗΤΡΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ - ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ
InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒ/ΚΗΣ & ΨΥΧ/ΠΕΙΑΣ

Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω μια κρίση άγχους κατά την διάρκεια των πανελλαδικών εξετάσεων;

  1. μπες στην αίθουσα με αυτοπεποίθηση και σιγουριά ότι θα πετύχεις στις εξετάσεις. Να κάνεις αισιόδοξες σκέψεις ότι οι κόποι σου θα αμειφθούν.
  2. συγκεντρώσου και διάβασε τα θέματα προσεκτικά, με ηρεμία και προσπάθησε να ελέγχεις τα συναισθήματα που σου προκαλούν άγχος.
  3. να κατανέμεις τον διαθέσιμο χρόνο που σου απομένει για να μην πιεστείς ( αν σε βοηθάει ταξινόμησε το κάθε θέμα, πριν ακόμα απαντήσεις, πόσο χρόνο απαιτεί περίπου για να το λύσεις, ώστε να προχωράς σε κάθε ερώτηση πιο εύκολα και χωρίς άγχος)
  4. ξεκίνα από τα θέματα /ερωτήσεις που σου είναι πιο οικεία και γνωρίζεις καλύτερα. Αυτό θα σε βοηθήσει να κατανέμεις πιο εύκολα το χρόνο που σου απομένει αλλά θα σε βοηθήσει και στην συνέχεια να νιώθεις πιο σιγουριά να προχωρήσεις παρακάτω
  5. αν νιώσεις ότι δεν μπορείς να θυμηθείς και ξεχνάς τι πρέπει να απαντήσεις : α)προσπάθησε να χαλαρώσεις, β) απέβαλε από το μυαλό σου τις αρνητικές σκέψεις ( αν σε καταβάλει υπερβολικό άγχος δεν θα μπορέσεις να ανταπεξέλθεις στο υπόλοιπο γραπτό), γ)δείξε εμπιστοσύνη στις δυνατότητές σου, δ)υπενθύμισε στον εαυτός σου ότι όπως και στα υπόλοιπα θέματα έτσι και σε αυτά θα τα καταφέρεις ή τουλάχιστον θα κάνεις αυτό που μπορείς.
  6. στις πολύ δύσκολες απαντήσεις κάνε υπομονή, διάβασε πολλές φορές την ερώτηση και προσπάθησε να απαντήσεις
  7. μην επηρεαστείς και αγχωθείς από τους υπόλοιπους που παραδίδουν το γραπτό τους. Εφόσον έχεις έστω και κάποιο ελάχιστο χρόνο έλεγξε το γραπτό σου προσεκτικά, μπορεί να χρειάζεται να συμπληρώσεις κάτι άλλο.
  8. αφού τελειώσεις την εξέταση εμπιστεύσου τις δυνατότητες σου και μην είσαι απαισιόδοξος, σκέψου ότι η προσπάθεια μετράει και έκανες ότι μπορούσες. Αναλογίσου αυτά που έγραψες, σκέψου τι πήγε καλά, τι ήθελε περισσότερη προσπάθεια, που υπήρχαν μεγαλύτερα κενά ή δυσκολίες. Αυτό θα σε βοηθήσει σε περίπτωση αποτυχίας τι πρέπει να προσέξεις περισσότερο.

 

-- 
Με εκτίμηση,
Ζησίμου Βασιλική
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Εφηβεία & Εξαρτήσεις

Η περίοδος μετάβασης από την παιδική ηλικία στην ενήλικη ζωή συνιστά την εφηβική ηλικία, όπου ο έφηβος αντιμετωπίζει σωματικές, γνωστικές, συναισθηματικές μεταμορφώσεις που του προκαλούν αναταραχή. Απαιτεί ελευθερία, δικό του χώρο, χρόνο ενώ παράλληλα δοκιμάζει τον εαυτό του έξω από την οικογένεια και αποκτά ξεχωριστή σημασία η παρέα και το άλλο φύλο.
Οι εξαρτήσεις και η χρήση ουσιών από τους έφηβους αποτελεί ένα θέμα μείζονος σημασίας τόσο για την οικογένεια όσο και για το ίδιο το άτομο. Η εξάρτηση αποτελεί την ανάγκη της χρήσης μια ουσίας ή μιας δραστηριότητας, ώστε το άτομο να μπορεί να λειτουργήσει φυσιολογικά στην καθημερινότητα του.
Οι εξαρτήσεις στη ζωή ενός έφηβου μπορεί να είναι:
•Χρήση απαγορευμένων ουσιών,
•Υπερκατανάλωση αλκοόλ,
•Αλόγιστη χρήση του διαδικτύου.
Η χρήση ουσιών από εφήβους μπορεί να θεωρηθεί ως μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξής τους, η συμπεριφορά αυτή αποτελεί έναν πρώιμο προβλεπτικό παράγοντα κατάχρησης ουσιών στην ενήλικη ζωή, καθώς έως και το 90% των ενηλίκων που κάνουν κατάχρηση ουσιών ξεκίνησαν τη χρήση τους ήδη από την εφηβεία (Countryman, 2005).
Ολοένα και περισσότερες είναι οι περιπτώσεις ανθρώπων εφήβων που ασχολούνται με το διαδίκτυο σε τόσο μεγάλο βαθμό ώστε τελικά να επηρεάζεται αρνητικά τόσο η λειτουργικότητά τους, όσο και η σωματική και ψυχική τους υγεία. Σύγχρονες μελέτες έχουν δείξει τον εθισμό των εφήβων κατά ποσοστά εξάρτησης που αγγίζει το 8,2%( Σιώρας, 2008).
Η κατανάλωση αλκοόλ μεταξύ των εφήβων είναι αυξημένη. Οι επιπτώσεις της κατανάλωσης αυτής από τόσο μικρές ηλικίες έχει πολλαπλές συνέπειες για την υγεία, μερικές εκ των οποίων μπορεί να αποδειχτούν ιδιαιτέρως σοβαρές. Σύμφωνα με το ΠΟΥ το 30% των εφήβων στην Ελλάδα δηλώνει ότι πίνει κάποιο αλκοολούχο ποτό μία ή δύο φορές την εβδομάδα. Ο μέσος όρος ηλικίας για τα αγόρια που ξεκινάνε να πίνουν είναι τα 11 έτη και για τα κορίτσια τα 13, ενώ το 20% περίπου των εφήβων παραδέχεται ότι έχει μεθύσει πάνω από τρεις φορές μέσα σε μία χρονιά.
Οι έφηβοι, μην έχοντας φτάσει σε ένα ώριμο επίπεδο ελέγχου των σκέψεων, των συναισθημάτων και των παρορμήσεών, τους καθιστούν έναν ευάλωτο πληθυσμό για την ανάπτυξη συμπεριφορών εξάρτησης.
Παράγοντες εξάρτησης στην εφηβεία:
•Κοινωνικοί παράγοντες, παρέα συνομήλικων και κοινωνικά πρότυπα (π.χ. ένας έφηβος σε πολλές περιπτώσεις κάνει χρήση ουσιών παρακινούμενος από κάποιο φίλο του),
•Ψυχολογικοί παράγοντες, ψυχικά τραύματα από ψυχολογική και σωματική κακοποίηση, ψυχολογική πίεση και ανασφάλεια στη καθημερινή ζωή του εφήβου και η οικογενειακή κατάσταση (βία, πένθος, κατάθλιψη, χρήση ουσιών από γονείς)
Ανησυχητικά σημάδια εξάρτησης στον έφηβο
oΈλλειψη στόχων /γενικευμένη αδιαφορία για τη ζωή
oΑπώλεια ενδιαφέροντος για αγαπημένες ασχολίες (σπορ, χόμπι)
oΜεταβολές στη διάθεση
oΕπιθετική συμπεριφορά /Λεκτική- Σωματική βία
oΈνταση-αντιδραστικότητα
oΠολλές και ανεξέλεγκτες ώρες εκτός σπιτιού
oΣχολικές απουσίες
oΠολλά ψέματα
oΑκραίες αλλαγές εμφάνισης
oΑπομόνωση
oΣημαντικές αυξομειώσεις στην όρεξη για τροφή
oΥπνηλία, κόπωση ή πολύ ενεργητικότητα
oΚλοπή χρημάτων, πραγμάτων
oΠερίεργα τηλέφωνα, αλλαγή παρεών, απόκρυψη φίλων.

Πρόληψη- Αντιμετώπιση
Τόσο για τη πρόληψη όσο και για τρόπους αντιμετώπισης των εξαρτήσεων στο οικογενειακό σύστημα:
•Συνεχής εποικοδομητική επικοινωνία του γονέα με τον έφηβο,
•Συνεργασία γονέα και παιδιού για την αντιμετώπιση προβλημάτων,
•Αλληλοϋποστήριξη και αποδοχή του γονέα και του έφηβου για την επίτευξη κοινών στόχων,
•Αμοιβαία εμπιστοσύνη,
•Σεβασμός και κατανόηση,
•Έγκαιρη παρέμβαση και αντιμετώπιση του προβλήματος απευθυνόμενοι σ' ένα συμβουλευτικό κέντρο για εφήβους,
•Συμβουλευτική του γονέα αλλά και του εφήβου από κάποιο σύμβουλο υγείας ή ψυχοθεραπευτή,
•Υποστήριξη και ενδυνάμωση της οικογένειας για την πρώιμη αντιμετώπιση των εξαρτήσεων στον έφηβο.

Οι εξαρτήσεις στους έφηβους αποτελούν ένα σύνηθες πρόβλημα, το οποίο όμως αν αντιμετωπισθεί σε αρχικά στάδιο με τη συμβουλευτική υποστήριξη ενός ειδικού από τον τομέα της ψυχικής υγείας θα αποτελέσει τη βάση για τη θετική αλλαγή του εφήβου αλλά και του συνόλου της οικογένειας. Στην θεραπευτική πράξη ο έφηβος θα πρέπει να κάνει ατομική εργασία με τον θεραπευτή για την αντιμετώπιση της εξάρτησης αλλά και άλλων ψυχικών και προσωπικών δυσκολιών.
Οι βασικοί στόχοι του ειδικού ψυχικής υγείας θα είναι:
•Να δημιουργήσει αμφιβολίες για τη συνέχιση της εξάρτησης, για την αντίληψη των κινδύνων και των προβλημάτων με τη συνέχιση της,
•Απόφαση, να κινητοποιήσει τον έφηβο, ώστε να αποφασίσει ποια είναι η καλύτερη πορεία δράσης για αλλαγή,
•Ενίσχυση των ενδιαφερόντων και των κοινωνικών δεξιοτήτων του έφηβου,
•Συντήρηση, χρησιμοποίηση στρατηγικών για την αποφυγή υποτροπής,
•Υποτροπή, σε περίπτωση υποτροπής ο θεραπευτής κάνει αναθεώρηση των στόχων και συζητάει με τον έφηβο τους πιθανούς μηχανισμούς αποτυχίας.
Εκτός από την ατομική εργασία του έφηβου θα πρέπει και η οικογένεια να λάβει ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων είτε σε ατομική ή ομαδική εργασία με ένα ειδικό Ψυχικής υγείας. Καθώς η δυναμική τη οικογένειας μπορεί να επηρεάσει στη μετάβαση του εφήβου από το πειραματισμό στη χρόνια χρήση ουσιών και γενικότερα των εξαρτήσεων. Η αντιμετώπιση του εφήβου πρέπει να είναι ολιστική δηλαδή επικεντρωμένη στην αντιμετώπιση των εξαρτήσεων σε συνδυασμό με άλλους προσωπικούς παράγοντες. Η θεραπεία των εφήβων δεν αποτελεί μία μεμονωμένη θεραπευτική πράξη αλλά μία διεργασία που μπορεί να χρειαστεί χρόνο και προσπάθεια τόσο από τον έφηβο όσο και από το σύνολο της οικογένειας.

ΛΟΥΚΑΔΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

InterNus - ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ